Ontbijtroutine. Ik vind dat een interessant woord. Ik wil geen lunchroutine en ik wil zeker geen avondmaalroutine, want ‘s middags en ‘s avonds kook en eet ik gewoon waar ik zin in heb. Maar ‘s morgens kan dat niet. Ik heb dan nergens zin in. Mijn hersenen kunnen nog geen keuzes maken. Ik moet maar naar de fruitschaal staren en mijn ledematen voelen al loodzwaar. Met moeite krijg ik het knopje van de waterkoker ingedrukt.
Ik word nogal traag wakker ‘s morgens.
Zo traag dat ik pas echt wakker ben wanneer ik begin te werken. Tot dan bevind ik mij in een schemerzone van half bewustzijn en extreme prikkelbaarheid. En het enige wat mij kan weghouden van gemakkelijkheidsoplossingen zoals wafels, gesopte speculaas of gewoon helemaal niks, is een ijzersterke ontbijtroutine.
Krijg zoiets eens gelanceerd.
Ik probeerde van alles. Boterhammen, maar die vielen mij te zwaar en ik kon niets geschikts bedenken om erop te smeren. Special K, maar dat doet mij denken aan dwaze tv-spotjes en eigenlijk smaakt het naar gesuikerd karton. Ik maakte prachtig knapperige granola – te mueslireepachtig. Ik mengde een tijdje heel liefdevol de lekkere Bircher muesli van Skye Gyngell, maar eigenlijk kan ik in de vroegte de geur van sinaasappels niet verdragen. Havermoutpap kookte ik af en aan, maar nooit met goesting. Peren waren me te zoet, beschuiten te droog, yoghurt leek niet te verteren.
De kentering kwam er toen ik me voornam om niet ‘s morgens, maar in de werkelijk wakkere uren een ontbijt te verzinnen. Ik zag het al snel voor me: een geraspte appel, plakjes banaan, geroosterde amandelen, een lepeltje tahin en wat vers citroensap. Mijn ontbijtroutine was geboren.
Het was niet de bedoeling, maar volgens mij past het zowat in elke dieetleer (behalve de macrobiotiek?). Hoe dan ook, ik word er zowaar een beetje vrolijk van ‘s ochtends.
Moraal van het verhaal: nooit opgeven en ook zien dat ge uw duimnagel niet onder uw ontbijt raspt, want ge zoudt de eerste niet zijn.

Het perfecte ontbijt
Voor 1 royale portie:
2 eetlepels amandelen
1 middelgrote appel, gewassen maar niet geschild
1 kleine, rijpe banaan
zuinige theelepel tahin* (sesampasta), het liefst heel vloeibare
1/2 kleine citroen

1. Verhit een klein pannetje op het fornuis en schep er de amandelen in. Laat ze kort bruinen (niet verbranden). Hak ze grof.
2. Rasp de appel en snijd de banaan in plakjes. Knijp er de halve citroen over uit (of wat minder, naar smaak) en roer er de tahin onder.
3. Strooi de amandelen over het fruit. Klaar.

* Tahin vind je in biowinkels en in Midden-Oosterse en Turkse buurtwinkels.

Dat de wereld vooral nood heeft aan recepten die snel en simpel zijn, dat wist ik vorig jaar ook al. Maar nu ik sinds januari weer voltijds buitenhuis werk, voél ik het ook. Dat is op zich niet zo’n vrolijke gang van zaken. Maar de keren dat het lukt om om half negen ‘s avonds nog iets lekkers op tafel te krijgen, ben ik wel erg tevreden over mezelf. Die keer met het linzenstoofpotje bijvoorbeeld.
Linzenstoofpotjes zijn in ongeveer een halfuur klaar. Terwijl de linzen garen, kan je al de andere groenten schoonmaken, snijden en bereiden. Op het eind komt alles samen.
Wil je ook eten voor de volgende dag, maak dan een dubbele portie. Je kunt variatie toevoegen met stukjes geroosterde pompoen, croutons, parmezaan, linten van rauwe spruitjes… Op de foto zie je dat ik blokjes geroosterde knolselder heb toegevoegd, maar dat was geen memorabele combinatie.

Tussen al dat werken en snelkoken door kreeg ik een prijs! De Liebster Blog Award, uitgereikt door Maja van de erg gezellige en smakelijke kookblog Mowdjo. Het enige wat ik ervoor moet doen, is enkele vragen beantwoorden.
Wat was je grootste keukenblunder?
Echt gênante situaties kan ik me niet meteen herinneren, de meeste blunders geschieden hier netjes in de privésfeer. Zo zette ik een keer een pruimentaart in de oven en kroop ik daarna in bed, in de overtuiging dat ik wakker zou worden van het keukenwekkertje. Niet dus.
Los van grote blunders stond ik soms ook wat friemelig te koken voor de camera’s van Plan B, herinner ik me nu ook. Allicht omdat ik al mijn concentratie nodig had om mijn uitleg te doen volgens de wensen van de regisseur en de cameraman. Koken en praten, thuis combineer ik ze maar zelden. Respect voor de echte tv-koks!
Waaruit zou jouw “laatste avondmaal” bestaan?
Goed brood en goede kaas, denk ik. Met een bosje frisse bladpeterselie erbij of een harde, zurige appel. En een kop zwarte thee met melk. Maar vooral hoop ik op warm, vertrouwd gezelschap.
Waarvan kreeg je voor het laatst de slappe lach?
Vier weken geleden dacht ik dat de winter voldoende voorbij was om te gaan fietsen op de veldwegels van de Westhoek. We zakten tot ons middel in de sneeuw en de leemgrond deed onze fietsen helemaal dichtslibben. Zo ploeterden wij in onze fietspakjes door het landschap. Dat vond ik heel grappig. Maar ik schat dat ik elke dag weleens de slappe lach krijg, want mijn man kan mij goed doen lachen. (Hij moet zeker bij mijn laatste avondmaal zijn!)
Vertel eens iets over jezelf dat wellicht nog niemand (die je blog leest) weet.
Goh. Ik ben niet zo goed in ontboezemingen en straffe verhalen. Wat wil je weten?
Ha, ik zal iets kleins vertellen. Ik probeer al tien dagen zonder suiker te leven, omdat ik de indruk kreeg dat ik zoetigheid meer uit gewoonte dan uit behoefte at, en omdat dat toch meestal maar lege calorieën brengt en suikerpieken. Ik heb al twee keer gezondigd, voor een verjaardagscake en tijdens een vermoeide rit naar Zuid-Frankrijk met vanillewafels.
Maar om een of andere reden schrijf ik op deze blog niet graag over gezondheidskwesties, zelfdisciplinering en dergelijke.
Vul aan: “Ik kan niet leven zonder…”
Ik vrees dat een mens ook zonder goed eten, zonder privacy, zonder diepe slaap, zonder intimiteit, familie, vrienden, zonsondergangen, Cecilia Bartoli en oude bomen blijft leven, al zijn dat allemaal dingen die ik niet graag mis. Maar als ik naar een onbewoond eiland moest verhuizen, zou ik meenemen: mijn man, een goede fles olijfolie, een grote zak citroenen (voor het geval er op dat eiland geen zouden groeien), veel thee, allerlei dingen om mij te beschermen tegen felle zon, en een laptop. Ik hoop eerlijk gezegd dat er wifi zal zijn, alle escapistische hunkeringen ten spijt.

Nu mag ik op mijn beurt de Award uitreiken. Vorig jaar heb ik dat ook al eens mogen doen en toen en toen heb ik er een jaar op zitten sjieken, en ik heb zo’n gevoel dat het deze keer zeker niet sneller zal gaan.

Linzenstoofpot met oesterzwammen
Voor vier personen, de verhoudingen kunnen variëren:
250 g bruine of groene linzen
3 tenen knoflook, gehalveerd
1 laurierblad
steeltjes van 1/2 bosje peterselie, samengebonden met een stengel selderij
olijfolie
1 ui, gesnipperd
1/2 tl gemalen komijn
zout, chilipoeder
8 handjes spinazie – of andere bladgroente zoals 4 handjes fijngesnipperde groene kool, een bos paksoi of snijbiet (als het grove spinazie is, snijd hem dan in linten en hak de steeltjes fijn)
bakje oesterzwammen (gescheurd als het er grote zijn)
peper
citroen
blaadjes van 1/2 bosje peterselie, gehakt
extra: 100 g fetakaas, verkruimeld

1. Spoel de linzen in een zeef onder de kraan. Schep ze in een grote kookpot, zet ze enkele centimeters onder in water en breng dat aan de kook. Voeg de knoflooktenen, peterseliesteeltjes, selderij en laurier toe, en een paar royale snuiven zout. Laat alles sudderen tot de linzen gaar zijn (ongeveer een halfuur). Het kookvocht mag deels verdampen, maar de linzen moeten blijven onderstaan.
2. Stoof intussen de ui glazig in een bodempje olijfolie met de komijn. Voeg een snuif zout en chilipeper toe. Schep alles bij de linzen.
3. Bak in een zeer hete pan met wat olie de oesterzwammen bruin.
4. Roer, wanneer de linzen gaar zijn, de spinazie eronder. Voeg ook de oesterzwammen toe. Breng de stoofpot op smaak met zout, peper en citroensap. Sprenkel er nog wat frisse olijfolie op en strooi er de peterselie over. Heb je zin in extra hartigheid, dan komt wat fetakaas van pas.
Serveer het stoofpotje met krokant brood en/of een frisse salade (tomatensalade of veldsla met rijpe peer, walnoten en citroenvinaigrette).

In het Grote Groentenrijk zijn er twee soorten waar ik nog vriendschap mee moet sluiten. Er is de broccoli, die ik associeer met prakkerige kantinekost en kleuterpap. En er is de pastinaak. Dat is een heel ander verhaal. Pastinaken zijn van adel. Maar ze zijn ook zoet, met een houtige bijsmaak, soms wat vezelig… Nee, het lukte me tot nu toe niet om er iets mee te maken dat met een andere groente niet lekkerder zou zijn.
Ik bleef natuurlijk wel proberen. En kijk, laatst kwam ik in een kookboek een feestelijke pastinaaktaart met slagroom tegen. Dat ging me wat ver, maar muffins zag ik wel zitten.
Het resultaat heeft trekjes van een Amerikaanse carrot cake: met noten, kaneel, gember en nootmuskaat. Maar ik vind dat de smaken beter versmelten in deze variant. Mijn eerste pastinaaksucces.
Nu nog iets vinden met broccoli.

Muffins met pastinaak en appel
3 middelgrote pastinaken, geschild en geraspt
2 kleine appels, geschild en geraspt
120 g noten (ik mixte amandelen en walnoten, andere kunnen ook)
250 g bloem (ik nam voor de helft volkorenmeel)
1 flinke tl kaneel
1 zuinige tl gemberpoeder
snuif nootmuskaat
1,5 tl bakpoeder
3/4 tl baksoda
1/2 tl zout
3 el rietsuiker
70 g rozijnen
150 g boter, gesmolten (olie kan ook)
3 kleine eieren of 2 grote
120 ml amandelmelk (of andere melk)
3 el appeldiksap (of rietsuiker)
1,5 tl vanille-extract (kan je weglaten)

1. Verwarm de oven voor tot 180°. Vet een muffinbakvorm in.
2. Spreid de noten uit over een bakplaat en rooster ze 8 tot 10 minuten in de oven, tot ze lichtbruine randjes krijgen. Hak ze grof (in een hakmolentje of met een mes).
3. Meng alle droge ingrediënten in een grote kom (bloem, bakpoeder, baksoda, zout, specerijen, rozijnen, suiker, noten).
4. Meng de eieren met de natte ingrediënten in een kleinere kom. Spatel ze samen met de geraspte appel en pastinaak onder het droge mengsel. Schep het beslag in de muffinvormpjes (je zal waarschijnlijk over hebben voor een kleine tweede lading).
5. Bak de muffins in ongeveer 25 minuten goudbruin. Check met een prikker of priem of ze doorbakken zijn: steek je een prikker in het midden, dan moet die er droog weer uitkomen. Laat de muffins 5 tot 10 minuten afkoelen in de vorm, haal ze er daarna uit en laat ze verder afkoelen op een roostertje. Pak ze pas in wanneer ze volledig afgekoeld zijn.

Zondagavond was ik alleen thuis met een koelkast vol groenten. Een ietwat venijnige schrijfdeadline ook, vlak boven mijn hoofd. Maar toch vooral die groenten.
Tegen de zondagavondblues bestaat waarschijnlijk geen betere remedie dan een uur vooruitkoken voor de werkweek. Er is het kalmerende plezier van het koken. En er is het plezier waar je naar uitkijkt: van het zelfgemaakte allegaartje in je brooddoos op kantoor, van het avondeten dat je maar op te warmen hebt. Elk bakje dat de koelkast in gaat, bewaart wat van de zondagse traagheid.
Ik klapte dus heimelijk mijn laptop dicht. Sloop naar de koelkast. Zag paksoi, verse witte bonen, een bos jonge wortelen. En dacht: stoofpot! Maar terwijl ik de groenten uitstalde op het aanrecht, veranderde ik van koers. Ik kreeg zin in eenvoudige maar precieze bereidingen, in zuivere smaken waar ik in de komende dagen alle kanten mee zou uitkunnen.
Dit is het resultaat:
Bonen ‘maison’. Met andere woorden: mijn basisbereiding voor bonen. Koken in ruim gezouten water met enkele doorgesneden knoflooktenen, een bundel peterseliesteeltjes, een gedroogd pepertje, tijmtakje, laurierblad, een snuif venkelzaad, een oud stuk selder en wat groen van prei. Tot je denkt dat ze nét te gaar zijn (bij het afkoelen worden peulvruchten altijd weer wat steviger). Afgieten en het kookvocht bewaren als bouillon. De bonen meteen mengen met olijfolie, een paar knepen citroensap en zout. Platte peterselie wassen om erbij te eten. Het resultaat was zo lekker, dat ik ze er enkele uren later al van zat te snacken bij mijn nachtwerk (die deadline was er natuurlijk nog altijd). Bonen uit het versvak zijn in de supermarkt altijd de lekkerste.

Wilde pickles van wortel en radijs. Ik noem ze wild omdat ik voor het eerst geen azijn heb gebruikt, maar erop reken dat natuurlijke melkzuurbacteriën het werk zullen doen. Dat klinkt nu vies, maar het is gewoon fermentatie, een aloud procédé om groenten te bewaren en lekker te maken (zuurkool! kimchi!). Bovendien schijnen die melkzuurculturen geweldig gezonde klussen voor ons te klaren. Fermenteren is een makkie: groenten schoonmaken, kleinsnijden en met zout besprenkelen. Daarna kneden, zodat je de celstructuur opbreekt en de groenten vocht beginnen af te geven. Het sap en het zout vormen samen de pekel waarin je groenten zullen fermenteren. Je steekt ze in een schone bokaal en drukt ze goed aan, zodat ze (bijna) onder staan in het sap (ze zullen in de komende uren nog wat meer vocht afgeven, maar omdat ik daar niet helemaal gerust op was, voegde ik een scheutje water toe om zeker te zijn dat ze zouden onderstaan). Daarna de bokaal afsluiten en op kamertemperatuur bewaren. Dagelijks eens openen om te proeven wat er gebeurt en om het koolzuurgas uit de bokaal te laten. Ik weet niet waarom ik dat hier allemaal uitleg, terwijl Sandor Ellix Katz dat veel beter kan. Hij schreef het prachtboek The Art of Fermentation, dat ik tijdens mijn jongste vakantie gelezen heb, vandaar mijn enthousiasme over bacteriën.

Wilde pickles van een restje rodekool en knoflook. Zelfde verhaal als hierboven.

Pesto van wortelloof en een overschotje rozemarijn. Jawel, gewoon van het groen dat aan een bos wortelen hangt, en van de blaadjes van enkele takjes rozemarijn. Loof goed schoonmaken en de verkleurde stukken weggooien. Mixen in de keukenmachine met rozemarijn (of een handje andere verse kruiden), veel olijfolie, zout, en naar wens wat harde kaas (parmezaan etc) en noten of pitten. Ik begrijp nu waarom we wortelloof doorgaans niet opeten: de smalle, stugge blaadjes nestelen zich in allerlei plooien van je mond en keel en gaan daar nogal pesterig kriebelen. Grondig mixen dus en daarna de pesto even laten trekken zodat alles zacht wordt.

Gestoofde paksoi met knoflook en radijsjesloof. Eerst de nerven van de paksoi in stukjes snijden en samen met enkele hele knoflooktenen een paar minuten stoven in olijfolie. Daarna de gesneden bladeren en het radijsjesloof eronder roeren en laten slinken. Niet langer dan dat op het vuur laten staan, want je verliest alleen maar kleur en smaak. Voor het serveren op smaak brengen met olijfolie, zout en citroen.

Gekookte parelgerst. Gewoon, omdat ik toch al zo goed bezig was restjes op te gebruiken. Parelgerst klinkt poëtisch, maar het ging om een pakje dat ik heel lang geleden meenam uit een joodse winkel en dat als vervaldatum iets in 2011 had. Ik kookte het in de drukkookpan en ze kwamen er netjes uit, niets mufs of ranzigs te bespeuren. Wel een beetje taai, misschien van de ouderdom.

EN HOE EET JE DAT DAN OP?

Zondagavond at ik toast in ‘t groen: een dikke snede brood roosteren, daarop pesto smeren, daarop een royale schep gestoofde paksoi met wat extra olijfolie en citroensap. Dat was zo verbazend lekker, dat ik het maandagmiddag ook at. Er zal hier nog veel toast in ‘t groen gegeten worden.

Deze middag schepte ik gewoon van alles wat in een soepbord en dat smaakte prima. De pickles kwamen er nog niet aan te pas. Die stonden (en staan) nog steeds stilletjes wild te wezen op het aanrecht, ze hebben tijd nodig om te rijpen. Dat er koolzuurgas ontsnapt wanneer ik de bokalen open, verraadt dat er iets aan de gang is, maar over de smaak zou ik voorlopig nog niet naar huis schrijven.

Misschien lijkt het hier soms alsof ik altijd verzorgd, tongstrelend en gezond eet, in de gewijde zensfeer van mijn keuken waar nooit boodschappentassen, notitieboekjes, kranten, lege flessen of theepotten rondslingeren. Daarom vermeld ik ook even dat ik maandag als avondmaal een koffiekoek at in de auto, en dat ik vanavond geen tijd had om minestrone te maken met de overige bonen zoals ik van plan was, waarop we besloten om spaghetti met pesto en bonen op tafel te zwieren en dat was niet lekker.
Intussen heb ik alleen nog een bak parelgerst over en eigenlijk vind ik er niets aan. Ik denk dat ik mij hierdoor ga laten inspireren en morgen een snelle ovenschotel maak met parelgerst, kaas en savooikool. En dat ik volgende zondag minstens twee uur steel voor mijn groenten, deadline of niet.

Ik heb een idee voor volgend jaar! Laten we ook een keer de eethuizen, broodjeszaken en cafetaria’s der Lage Landen aansporen om mee te doen aan Dagen Zonder Vlees. Dat zou leuk zijn voor alle brave zielen die zich veertig dagen lang hun steaks en hun scampi’s proberen te ontzeggen. Maar het zou ook iets losmaken.
Vlaanderen is namelijk gebouwd op een vulkaan. Een vulkaan die jaar na jaar werd opgetrokken uit miljoenen lagen vegetarische lasagnes, tomaat-mozzarella en salades-met-geitenkaas-zonder-spek. Een vulkaan die in de Dagen Zonder Vlees plots, als door een wesp gestoken, zou ontwaken uit zijn slaap. Creativiteit die al jaren in coma lag, zou als lava over het land rollen, onder geurige wolken van salie, lavas en warme hazelnoten, en iedereen zou zijn neus in de lucht steken en het water in zijn mond voelen lopen. Oké oké, zouden de bazen zeggen, ‘iedereen krijgt een dag vrij om vegetarisch te gaan eten.’ Want er zou met al die verlekkerde zielen toch geen land te bezeilen zijn.

Bon, in afwachting kan het geen kwaad om al eens een verlanglijst aan te leggen met vegetarische gerechten die haalbaar zijn voor pretentieloze eethuisjes:
- Een ovenschotel die geen lasagne is (keuze zat, iets met aardappelen, iets met puree, iets met granen, iets met pasta).
- Een maaltijdsoep met pesto (en goed brood).
- Een pasta met kort gebakken seizoensgroenten, olijfolie en hartig broodkruim.
- Een mezzebord! Feta, hummus, tzatziki, een slaatje van geroosterde aubergines, nog een paar overschotjes waar je een balkanslag of een Midden-Oosters tintje aan geeft…
- Een antipastibord (met opgelegde groenten, bruschetta…)
- Een panzanella (ideaal om oud brood op te gebruiken).
- Dit zijn trouwens allemaal adressen waar inspiratie te halen valt.
- Nog suggesties?

Ook zou het mooi zijn als de toast-champignon in eer werd hersteld. Overal waar toast-champignon op de kaart staat, bestel ik toast-champignon: in wildrestaurantjes in de Ardennen, in de Karting op het industrieterrein van Groot-Bijgaarden, in taverne Apostroff, in de Rochus in Deurne. Inderdaad, het staat haast alleen op de kaart in machtig onhippe zaken. En toch smaakt het me altijd. Of het nu een wat droge versie is op dunne sneetjes lichtgrof brood, of een chique op botertoast, of een gewichtige met wijn en knoflook en liters room. Toast-champignon mislukt nooit, en ik zie geen enkele reden waarom het alleen maar in Deurne en in de Ardennen en op industrieterreinen geserveerd zou mogen worden.
Ik maak dat bijvoorbeeld ook weleens thuis.

Toast-champignon
Dit is een vrij droge versie, die ik het liefst eet omdat ze het lichtst is. Ze heeft een gulle scheut lekkere olijfolie nodig op het eind. Je kunt er een luxeversie van maken door de paddenstoelen na het bakken te blussen met een scheut cognac, en daarna een scheut room toe te voegen. Afwerken zoals hieronder, met peterselie, peper, zout en citroen)

Per persoon:
1 dikke snede stevig brood
ca. 200 g paddenstoelen, in plakken ca 5 mm gesneden
arachideolie (of een andere olie die goed tegen hoge temperaturen kan, olijfolie is niet zo geschikt)
1/2 teentje knoflook, geperst
enkele el fijngesneden platte peterselie
olijfolie, citroensap, parmezaan, zout en peper naar smaak

1. Bestrijk het brood aan beide zijden met wat olijfolie en rooster het in een heel hete, droge, stevige pan. Je zal een ongelijk effect hebben: aan de randjes lichtjes verschroeid, elders geroosterd of nog helemaal zacht. Dat is lekker. (Als je alleen een gesneden brood in huis hebt, is het te dun gesneden om het in de pan te roosteren en dan kun je het gewoon in de broodrooster steken.) Leg de toast opzij.
2. Verhit in dezelfde stevige pan een scheut arachideolie, heel hoog. Bak de paddenstoelen kort en heftig: hun vocht moet snel verdampen en ze moeten bruinen. Haal de pan van het vuur en roer er de knoflook onder.
3. Breng de paddenstoelen verder op smaak met een beetje zout, veel peper, veel peterselie en wat citroensap. Leg ze op de toast. Besprenkel ze met olijfolie en wat fijn geraspte parmezaan.

Ik ben geen grote soepeter. Vroeger wel, elke dag, nu niet meer. Als ik soep maak, kan dat maar om twee redenen zijn. Ofwel zit ik met een reuzenpompoen of met honderd kilo tomaten in huis, en moeten die op. Dat is mij al een paar keer overkomen, ik kan daar dus intussen zeer lekkere soep van maken. Ofwel heb ik een soeprecept gevonden waarin eigenlijk een stoofpot schuilt: linzensoep of chowder, soep waar je je tanden in kunt zetten. Als ze maar niet te soepachtig is.
Maar als er ‘s middags volk blijft eten, voel ik soms een drang in mij opkomen, iets met brave huisvrouwen, een warme keuken en goede zorg. Soepdrang.
Zo maakte ik vandaag bloemkool-paprikasoep, omdat ik nog een halve bloemkool en een halve paprika in huis had. Dat die combinatie goed werkt, leerde ik vroeger al van mijn moeder.
Lekker was dat, en gezellig warm. Volgende keer ga ik er wel wat bloemkoolbrokken in laten drijven, en paprikasplinters, en misschien een schep grote witte bonen. Want mijn mond is altijd een beetje teleurgesteld als er niets te vermalen, verpletteren en ontmantelen valt. Baldadige mond, niets aan te doen.

Bloemkool-paprikasoep
Voor 4 personen:
De soep:
1 ui, gesnipperd
1/2 rode paprika, fijngesneden
olijfolie
1 mespunt gerookt paprikapoeder (pimenton de la vera)
1 takje tijm
1 takje rozemarijn
1/2 bloemkool, in grove stukken gesneden (de stronkjes mogen erbij)
1 l bouillon
zout, peper
Het garnituur:
Een van de volgende mogelijkheden, of allemaal tegelijk:
– Enkele reepjes paprika, in kleine dobbelsteentjes gesneden
Enkele el heel kleine bloemkoolroosjes, kort gestoofd in boter of olijfolie
Enkele el fijngesneden tuinkruiden (bieslook, peterselie, koriander, basilicum)
Per bord een flinke mespunt specerijenboter naar dit recept

1. Verhit een laagje olijfolie in een stevige soeppot. Stoof de ui op een matig vuur glazig, samen met de paprika, het gerookt paprikapoeder, de tijm, de rozemarijn en een snuif zout. Laat de smaken een tiental minuten ontwikkelen.
2. Voeg de bloemkool toe en de bouillon. Laat alles een halfuurtje sudderen. Vis er dan het rozemarijn- en het tijmtakje uit en mix de soep. Pas indien nodig de dikte aan (verdunnen met wat extra water/bouillon of laten inkoken tot de gewenste dikte). Breng de soep op smaak met peper en zout en werk ze af met het garnituur.

Eigenlijk is koken simpel: je gooit snel van alles samen in een pan en het smaakt. Alles kan en alles mag, alles wisselt elkaar af (*).
Bloggen is ook wel simpel, op deze manier.
Ach, het is donderdagavond.
En in plaats van efficiënt te zijn, loop ik hartverscheurende aria’s te neuriën.

(*) :
Nooit is iemand zeker van iets,
te worden geliefd, te worden verlaten
alles kan en alles mag
alles wisselt elkaar af.

Nu weet ik weer wat ik zeggen wou:
Zolang het niet te ongelukkig maakt
is het een leuk gevoel. Maar eigenlijk
zijn wij zacht als Turkish Delight
in een blik met spijkers.

(Uit ‘Moed’ van Judith Herzberg)

Kikkererwten met prei en rodekool
Hoofdgerecht voor 2 personen, bijgerecht voor 4:
Het wit en lichtgroen van 2 preistengels, overlangs gehalveerd, grondig gewassen en in stukjes van ca. 0,5 cm gesneden
olijfolie
1 teentje knoflook, geperst
blaadjes van een takje tijm (gedroogd of vers)
snuif gemalen piment (allspice) (geen ramp als je dit niet in huis hebt. Rozemarijn smaakt anders maar zou hier een alternatief kunnen zijn)
ca. 150 g (twee handen) rodekool, in zeer fijne reepjes gesneden
zuinig scheutje rodewijnazijn (of een andere lekkere azijn)
enkele el rozijnen
ca. 400 g gekookte kikkererwten (bij voorkeur heb je ze zelf gekookt met wat kruiden en knoflook, maar blik mag ook)
enkele el fijngesneden platte peterselie
ca. 100 g geitenkaas of feta, gebrokkeld (gebakken stukjes gekruide tofoe lijken me een goed alternatief)
walnotenolie, citroensap, cayennepeper, zout

1. Verhit een scheut olijfolie in een wokpan of iets dergelijks. Roerbak er de prei even in, temper dan het vuur, voeg een snuifje zout toe, de knoflook, de tijm en het piment. Laat de prei rustig zacht en zoet worden, intussen kun je de andere dingen klaarzetten.
2. Voeg de rodekool en de rozijnen toe, zet het vuur weer wat hoger, roer en voeg een scheutje azijn toe. Dek de pan af en temper het vuur weer. Laat de kool beetgaar worden.
3. Roer de kikkererwten onder de groenten en laat ze opwarmen. Roer de peterselie eronder. Breng alles op smaak met zout, cayennepeper, citroensap, walnotenolie en misschien nog wat azijn. Strooi er de kaas over.

LEKKER
* Duikelman is de best uitgeruste kookgereiwinkel die ik al bezocht. Ik kocht er een patisserieborsteltje – raadselachtig hoe zelden je er goeie vindt in kookwinkels – cupcakevormpjes waar ik iemand mee ga verrassen, en een tortillapers, iets waar ik veel naar gezocht heb in mijn texmexperiode, maar toen zelfs op webshops niet vond. Een onmisbaar keukeninstrument zou ik dat niet noemen, maar ik ben er heel blij mee. Vriendelijke winkel waar je ongestoord kunt snuisteren, niet ver van het Museumplein/Rijksmuseum/Van Gogh Museum.
* Patisserie Holtkamp is een mooi oud bakkerijtje, gelegen tussen het oude centrum en Duikelman. Staat bekend om zijn kroketten, maar ook om zijn traditionele koekjes en gemberbolussen. Over die laatste had ik gelezen en ik was er heel benieuwd naar. Ik denk uiteindelijk dat ik meer van rozijnenkoeken en kaneelbroodjes houd, maar proeft u vooral zelf een keer.
* Athenaeum Boekhandel is de meest verrassende boekenwinkel die ik ken in ons taalgebied, met veruit het boeiendste aanbod eet- en kookboeken. Ik heb er een koffer vol papier ingeslagen, hip spul zoals Edible Selby, maar ook obscure boeken over pompoenen, over de politieke betekenis van eten bij de Palestijnen, over eetneurologie en over oorlogsrecepten. (En ja, ik was zeer trots om vast te stellen dat ook het obscure Vlaamse boekje van mijzelve daartussen lag). Er is ook een echte kookboekenwinkel in Amsterdam, genaamd De Kookboekhandel, maar eigenlijk heb ik bij Athenaeum veel meer interessants gevonden. Naast de boekhandel heeft Athenaeum ook een magazineshop met een buitengewoon ruime keuze, ik heb er een exemplaar gekocht van het Nederlandse culinair tijdschrift Bouillon en ben heel benieuwd naar de teksten.
* Wie van kaneel houdt, moet maar eens langs Lanskroon wandelen. Zelfs op de stoep ruikt het er heerlijk naar speculaas. Binnen is het ‘s winters krap maar gezellig zitten met koffie en gebak – veel dingen met appel, gevulde koek en gigantische stroopwafels. Bolle koppen romige chocolademelk behoren ook tot de specialiteiten, maar daar word ik makkelijk een beetje onwel van.
* Voor brunchen ken ik geen gezelliger adres dan het theatercafé van Mozaïek in Bos & Lommer. Dat is een wijk op een kwartier bus/tram van het centrum, waar je waarschijnlijk nooit moet zijn, tenzij je er iemand kent of tenzij je het toeristische sfeertje even van je af wilt schudden. De specialiteit van het huis is het Turkse ontbijt, met gevulde filodeeghapjes, roomkaas met honing, salades, halloumikaas, eieren enzovoort. En thee à volonté.
* Verfijnd en fantasievol eten kun je in De Culinaire Werkplaats, een innemende zaak van een stel ‘culinaire ontwerpers’ die je graag ontvangen. Wij gingen er een hele tijd geleden eten op een vrijdagmiddag, bleken de enige gasten te zijn en voelden ons de eerste minuut een tikje geïntimideerd door de Hollandse directheid en de ongebruikelijke formule. Daarna werd het heel gezellig, boeiend, oogstrelend en lekker. 100 % vegetarisch. Er zijn geen vaste prijzen, jij bepaalt wat je betaalt. (Reserveren nodig. Gelegen in de buurt van het Westergaspark, makkelijk te bereiken met de bus of met goede voeten vanaf het Centraal Station. Ook de foto bovenaan is van De Culinaire Werkplaats, beide beelden zijn screenshots van hun site)
* Als je overdag in de onmiddellijke buurt van het Centraal Station iets zoekt, is Niemeijer een verademing tussen de snacktenten en de coffeeshops. Het is een broodwinkel met achteraan tafeltjes, waar je rustig en smakelijk kunt ontbijten of lunchen. Ik at er eens samen met Jihyun Ryou, de ontwerpster van in de intussen redelijk beroemde groentenbewaarbakjes. Een fijne middag was dat.
* Een vaste waarde is Bagels & Beans. Dat is in Amsterdam intussen een redelijk uitgebreide lunch- en koffieketen, maar de sfeer is nog altijd ongeforceerd en het aanbod plezierig en verzorgd. Denk bagels, sapjes, koffie, mooie keuze thee. (In alle winkelbuurten)

EN NUTTIG
* Ik hoor veel goeds over allerlei b&b’s, maar als je lekker ouderwets en gemakzuchtig op hotel wilt, is Estherea uitstekend (merci voor de tip, Lien!). Het interieur is een soort kruising van klassieke hotelstijl en rozige Hollandse bloemenkitsch, met hier en daar een knipoog naar rariteitenkabinetten en misschien zelfs Chinese restaurants. Niet meteen hoe ik mijn huis zou inrichten, maar wel trefzeker: het voelt luxueus zonder dat het intimideert. En vooral: alles is tot in de puntjes verzorgd, dus is het een goed hotel. Vriendelijke mensen, gratis koffie, thee en gebak, mooie tegeltjes in de badkamer, goed regelbare verwarming, leuke room service. En heel centraal gelegen.
* Voor mooie tweedehandskleren, één adres: Wini in de Haarlemmerstraat, op wandelafstand van het Centraal Station.
* Eigenlijk ging ik naar Amsterdam voor deze avond, vol liedjes van Annie MG Schmidt. Mijn man werkte daaraan mee, vandaar, want nee, ik kende van Annie MG Schmidt ook alleen maar de kinderboeken. Haar liedjes zijn even goed, zo bleek, en ze werden prachtig vertolkt door onder anderen Spinvis en Eefje De Visser. Binnenkort komt er een cd van uit en die heet De Supersonische Boem.

Daarnet stond ik met de moeders en vaders aan de schoolpoort. Nam ik de trap naar het godsdienstlokaal. Kuste ik een krullenbol. En zei ik: ‘t is echt heel heel koud, ik denk dat je je muts wel kunt gebruiken.
Ja, voor mij is dat een avontuur.
We dronken een warme choco in de taverne op de hoek, bespraken wat we zouden eten (en vele andere dingen zoals de dansles, tweelingen, een boek over de oceaan en sommige kinderen die hun ouders als boekentasslaafje gebruiken), overliepen mijn boodschappenlijst en schrapten alles waar ze geen heil in zag, tot er eigenlijk niets meer stond. We reden langs de bioshop en vergaten dessert te kopen. Wel ontdekte ik dat daar ergens achteraan in het magazijn een geheime wc is voor kleine meisjes die ineens dringend moeten.
Toen ik daarna in de keuken stond en mijn krullenbol met een boek en een hongertje in de zetel zat, bedacht ik dat ik op deze blog wel wat vaker dingen mag zetten waar echt heel weinig werk aan is en waar je toch gezellig samen van kunt eten.
Bulgur met ovengroenten bijvoorbeeld.
Over ovengroenten kan ik maar blijven doorbomen, met reden: er is weinig werk aan, ‘t smaakt altijd, en je neemt gewoon de groenten die je in huis hebt/waar je zin in hebt/die de kinderen lusten. Groenten roosteren is iets voor alle seizoenen. De enige groenten waar het bij mijn weten niét goed mee gaat, zijn bladgroenten, witloof, kolen en broccoli (kan wel maar ik vind het niet zo lekker), komkommer en selderij. Ideale roostergroenten zijn wortelen en knollen allerhande, aangevuld met iets zomers of pompoen, aardappelen, soms een appeltje.
Het lekkerst bij ovengroenten vind ik aardappelpuree of bulgur. Je kunt ze ook kleinsnijden en mengen met pasta en kaas, of in de risotto. Ovengroenten blijven zeker enkele dagen goed. Je kunt een reusachtige berg groenten roosteren (in porties, zie hieronder) en er de eerste dag veel van eten bij bulgur, de tweede dag een spaghetti of lasagne mee maken (naar dit recept bvb) en de derde dag het restje in de risotto mengen, of met wat bouillon tot soep mixen.

Meer zorgeloze weekavondrecepten:
Pompoengratin met geitenkaas en hazelnoten
Tarte tatin van tomaatjes
Tarte tatin met wintergroenten
Aardappelen met eekhoorntjesbrood
Noedels
Lauwe zomerpasta met tomaat en gegrilde paprika
Spaghetti met citroen (en ‘s zomers ook deze spaghetti met snijbonen en deze met aubergine)
Salade van witloof, mandarijn en halloumi
Panzanella
Boontjes op z’n Bengalees
Linzen met snijbiet
Stoofpot van aardappel, tomaat en paprika

Ovengroenten met bulgur
Voor 4 personen:
2 uien, 4 wortels, 1/4 knolselder, drietal teentjes knoflook of een gelijkaardig volume aan andere groente (eindeloze combinatiemogelijkheden met pompoen, courgette, aubergine, paprika, venkel, tomaat, rapen, pastinaak, peterseliewortel, rode biet, aardappel, aardpeer. Op de foto zie je een versie met wortel, peterseliewortel, venkel en paprika)
1/2 tl gemalen korianderzaad
1/4 tl venkelzaad
chilipoeder (in de mate dat eventuele kinderen dat verdragen)
zout
olijfolie
Ook lekker hierbij: blaadjes van enkele takjes rozemarijn, een snuif gedroogde oregano (en aarzel niet om nog iets anders te proberen)
300g bulgur
citroen
handje rozijnen (de zwarte mollige van bij de Marokkaan vind ik het lekkerst)

1. Bereid de bulgur. Ofwel kook je hem in ruim gezouten water, giet je hem af wanneer hij gaar is, spreid je hem uit op een schaal en roer je er met een vork wat olijfolie en citroensap onder, met de rozijnen. Ofwel laat je hem weken in koud water, laat je hem vlak voor het opdienen uitlekken en breng je hem ook weer op smaak met olijfolie en citroensap (plus de rozijnen). (Ik verkies tegenwoordig meestal de koude methode)
2. Verwarm de oven voor tot 250° (220° als het een hevige oven is).
3. Schil de groenten en snijd ze allemaal in ongeveer even grote stukken. Meestal zijn die bij mij ongeveer zo groot als sinaasappelpartjes, maar het is zoals je wilt. Hoe groter de stukken, hoe trager ze garen. Knoflookteentjes laat je in hun schil zitten.
4. Doe de groenten in een grote ovenschotel, strooi er de specerijen en een snuif zout op en giet er een royale scheut olijfolie over. Roer goed, zodat alle groenten helemaal ingesmeerd zijn. Zet de schaal in de oven en laat de groenten in ongeveer een halfuur garen, tot ze donkere randjes krijgen. Belangrijk is dat je maar één laag groenten in de schotel hebt – laat je niet verleiden om in één keer een dubbele portie te roosteren, werk beter in twee opeenvolgende porties. Als je veel groenten tegelijk in de oven steekt, zit de oven binnen de kortste keren vol damp en kunnen de groenten niet lekker karamelliseren.
5. Serveer de bulgur met daarop de groenten. Als het goed is, heb je onderaan in de ovenschotel een klein beetje olijfoliejus. Niet achterlaten!

Bijgerecht: bonenpuree met gemarineerde tomaat
een extreem vereenvoudigde versie van dit heerlijke hapje
Voor 4 personen:
1 mok/blik gekookte witte bonen (zelf koken met wat knoflook, ui, tijm, laurier, peterseliesteeltjes, venkelzaad en zout geeft het lekkerste resultaat)
olijfolie
citroen, chilipoeder, zout
Enkele lepels gekonfijte of half gedroogde tomaten, of volledig gedroogde die je een dag laat weken in olijfolie

1. Mix de bonen met een scheut olijfolie en een scheut kookwater tot een smeuïge pasta. Breng op smaak met zout, chilipoeder, citroensap en misschien nog wat extra olie.
2. Snijd de tomaten in heel dunne reepjes en leg ze op de bonenpuree.

Hoe hard het hier ook de Grote Gezonde Maand is, er blijven verjaardagen te vieren. Arend, de kleine prins van Borgerhout, heeft al de tegenslag dat hij geboren werd op 2 januari, wanneer iedereen het feesten en cadeautjes kopen beu is. In die omstandigheden is een experimentele gezonde verjaardagstaart van zijn meter het laatste wat hij kan gebruiken.
Deze appeltaart heeft alles: amandelen, banketbakkersroom, kruimelig korstdeeg vol boter. Pure overgave. Trouwe en aandachtige lezers zullen misschien merken dat de basis dezelfde is als die van het rabarbertaartrecept uit mijn boek, en dat dit recept al eens opdook in De Standaard Magazine.
Het is eigenlijk de appeltaart van Roeland, de stoerste taartenbakker die ik ken:

(foto van Ivan Put voor De Standaard Magazine)

En Arend is de beste kaarsjesuitblazer:

Soit:
Appeltaart met alles erop en eraan
Voor het korstdeeg:
250 g bloem
15 g suiker
½ tl zout
1 ei
200 g koude boter
> Je kan ook kant-en-klaar zoet kruimeldeeg gebruiken
Voor de vulling:
100 g boter, op kamertemperatuur
140 g gemalen amandelen
120 g suiker
2 grote eieren
1 el maiszetmeel
1 el cognac of armagnac
350 – 400 g banketbakkersroom (kant-en-klaar of zelfgemaakt, zie recept hieronder)
3 appels
2 el rietsuiker (3 of 4 als het heel zure rabarber is; kan nogal variëren)
Gerei:
ronde taartvorm van ca. 26 cm doorsnede.

1. Maak eerst het korstdeeg. Meng daarvoor de bloem, het zout en de suiker. Voeg het ei en de boter in stukjes toe en kruimel alles door elkaar met je vingers. Kneed het kruimeldeeg kort tot het aan elkaar hangt en laat het in plasticfolie rusten in de koelkast terwijl je de rest bereidt (of langer).
2. Maak de vulling. Klop daarvoor de boter luchtig met een mixer en voeg achtereenvolgens de suiker, de cognac en de eieren toe. Meng er het maiszetmeel en de amandelen onder en tot slot, in delen, de banketbakkersroom.
3. Verwarm de oven voor tot 240 °C.
4. Rol het korstdeeg uit tot een cirkel die groot genoeg is om de taartvorm te bekleden. Ik doe dat op een stuk bakpapier, zodat het makkelijker is om de deeglap heelhuids in de vorm te krijgen. Leg het deeg in de vorm, schep er de amandelvulling op en strijk die glad.
5. Schil de appels, snijd ze in kwarten, haal het klokhuis eruit. Snijd de kwarten dwars in dunne plakjes. Houd ze bijeen en duw ze een beetje scheef, zodat ze als dakpannetjes liggen. Steek ze zo in de taartvulling (zie foto). Het roosje in het midden is een overbodig maar behaaglijk frul, dat wat extra geduld vergt. Daarvoor snijd je een stuk of acht flinterdunne plakjes appel in de lengte af, en verwarm je die in wat kokend water met suiker, zodat ze buigzaam worden. Rol één plakje op en leg daarrond de andere plakjes, zodat je een roosje krijgt.
6. Strooi de rietsuiker over de taart.
5. Zet de taart in het midden van de oven en breng de temperatuur terug tot 200 °C. Bak de taart ongeveer drie kwartier, tot de vulling niet meer vloeibaar is (maar vochtig moet ze nog wel zijn).

Banketbakkersroom
Voor ca. 450 g (iets meer dan je nodig hebt voor de taart hierboven, wat betekent dat je een dessertje voor jezelf overhoudt):
3 eierdooiers
100 g suiker
35 g maiszetmeel (‘maizena’)
4 dl melk
1 klein of 1/2 groot vanillestokje, overlangs opengesneden

1. Verhit de melk met het vanillestokje in een steelpan tot net onder het kookpunt.
2. Klop intussen de eierdooiers met de suiker op tot een witte, schuimige massa.
3. Neem een halve mok van de hete melk apart en meng er de maizena onder tot er geen klonters meer in zitten. Giet dat weer in de steelpan bij de melk. Giet alle hete melk over de eiermassa. Meng goed.
4. Giet het mengsel weer in de steelpan en breng het al roerend aan de kook. Let op dat het niet aanbrandt. Laat het enkele minuten op het kookpunt indikken en laat het dan afkoelen op een schotel (het zal nog dikker worden als het afkoelt). Dek het af met plasticfolie om te vermijden dat je er een vel op krijgt.